Bugun...

MAHFİ EĞİLMEZ
BÜYÜMENİN ARKASI
Tarih: 02-12-2019 15:07:00 Güncelleme: 02-12-2019 15:07:00


GSYH büyümesi 2017 yılında inişli çıkışlı ama hep artı tarafta bir patika izledikten sonra 2018 yılında düşüşe geçti ve dördüncü çeyrekte küçülmeye döndü. 2018 yılının son çeyreği de dahil olmak üzere büyüme, üç çeyrek eksi çıktıktan sonra 2019’un üçüncü çeyreğinde yeniden artıya geçerek geçen yılın aynı çeyreğine göre yüzde 0,9 olarak gerçekleşti. 2017 başından bu yana büyümenin görünümü şöyle bir grafik izliyor.

 
 
 
Büyümeyi yukarı çeken (pozitif katkı veren) ve aşağıya iten (negatif katkı veren) kesimleri ve gelişmeleri görebilmek için ayrıntılara bakalım.
 
2019 (%)
2. Ç
1.Ç
3. Ç
GSYH Büyümesi
-2,3
-1,6
0,9
Başlıca Üretim Kesimleri
     
Tarım Kesimi 
2,7
4,2
3,8
Sanayi Kesimi 
-3,9
-2,6
1,6
İnşaat Kesimi 
-9,2
-12,4
-7,8
Hizmet Kesimi 
-3,4
-0,1
0,6
Finans Kesimi 
2,9
5,3
2,0
       
Harcamalar
     
Hanehalkı Tüketim Harcamaları
-1,0
-4,9
1,5
Kamu Kesimi Harcamaları
6,6
3,4
7,0
Gayrısafi Sabit Sermaye Oluşumu 
-12,1
-22,4
-12,6
İhracat
8,9
8,1
5,1
İthalat
-29,4
-17,0
7,6
 
Tablodan şu sonuçları çıkarabiliriz. Önce işe üretim yönünden bakalım:  (1) Sanayi üretiminde, perakende satış hacminde, kapasite kullanım oranında ve beklenti anketlerinde görmeye başladığımız toparlanma işaretleri (henüz toparlanma demek için erken) büyümeye de yansımaya başlamış görünüyor. (2) Tarım kesimi bu yıla pozitif katkı yapmaya devam ediyor. (3) Sanayi kesimi ilk iki çeyrekteki ciddi gerilemeden sonra sanayi üretim endeksindeki gelişmeye paralel olarak üçüncü çeyrekte artıya geçmiş ve pozitif katkı vermiş bulunuyor. (4) İnşaat kesimi 2019 yılının kayıp kesimi olmaya devam ediyor. (5) Finans kesimi yılın ilk üç çeyreğinde büyümeye pozitif katkı veriyor, bu eğilimin son çeyrekte de devam edeceğini söylemek mümkün. 
 
Şimdi de harcamaların ayrıntılarına bakalım: (1) Hanehalkı tüketim harcamaları yılın ilk iki çeyreğinde küçülme sergiledikten sonra üçüncü çeyrekte yüzde 1,5 oranında pozitif bir katkı yapmış. GSYH’nin en büyük parçasını oluşturan (yüzde 55 +) tüketim harcamalarının yüzde 1,5 artması büyümeyi artıya çeken en önemli unsur. (2) Kamu kesimi harcamalarındaki artışlar da büyümeyi olumlu etkiliyor (bu artışların bütçeyi olumsuz etkilediğine ayrıca dikkat edilmeli.) (3) Gayrısafi sabit sermaye oluşumu ülkede o dönemde yapılan yatırımları gösterir. Bu oranın eksi olması geçen yılın aynı dönemine göre küçülme olduğunun göstergesidir. 2019 yılının ilk üç çeyreğinde yatırımlarda ortaya çıkan ciddi gerileme bize sanayideki büyümenin yeni yatırımlardan değil, kapasite kullanımındaki artıştan geldiğini gösteriyor. Bunu da aşağıdaki grafikten izleyebiliriz:


Bu yazı 74 defa okunmuştur.

YORUMLAR



YAZARIN DİĞER YAZILARI